Dames en heren,

Nieuwjaarstoespraak Veluvine

Het is inmiddels een goede gewoonte geworden. Het nieuwe jaar beginnen in Veluvine. Elkaar ontmoeten en het goede wensen. De jaarwisseling ligt achter ons en is gelukkig zonder incidenten verlopen. Een woord van dank aan allen die daar aan hebben bijgedragen. Ook een woord van dank en waardering aan de Stichting Nunspeetuitdekunst, voor de vele en afwisselende Winterlichtactiviteiten in onze gemeente in de afgelopen weken. Hartelijke welkom op de gemeentelijke nieuwjaarsreceptie. Het thema van mijn toespraak dit jaar is…….: Verandering!

Verandering

Koning Willem Alexander heeft in zijn kersttoespraak gememoreerd hoe een ogenschijnlijk onbetekenende geboorte van een arm kindje een heel belangrijke gebeurtenis in de wereldgeschiedenis geweest is, en nog is. Deze gebeurtenis mochten we vorige week herdenken tijdens het kerstfeest. In deze donkere dagen hangt het hele dorp vol met kunstlichtjes, en in de kerken werd verkondigd hoe Christus als een groot en warm licht op aarde gekomen is. In de lofzang van Simeon wordt dat bezongen met de woorden: “een licht zo groot, zo schoon, gedaald van ‘s hemels troon; straalt volk bij volk in ‘d ogen”. Anno 2018 mogen we ook hier in Nunspeet nog steeds dat licht aanschouwen.

Tijden veranderen

Tijden veranderen. Dat geldt voor vroeger. Dat geldt voor nu, en dat geldt zeker ook voor de toekomst. Wat er precies gaat veranderen, dan kunnen we niet geheel overzien. Wel weten we dat de veranderingen steeds sneller gaan. Er verandert veel. De ontwikkelingen gaan snel. Zeker op ICT-gebied. Dat heeft gevolgen op velerlei terreinen. We hebben geen vaste werkplekken meer, maar flexen. Door steeds verdergaande automatisering veranderen productieprocessen en hebben we steeds minder handwerk nodig, maar steeds meer robot-ingenieurs. Op zich natuurlijk een goede ontwikkeling. Maar het betekent wel verlies van werk voor een bepaalde doelgroep in onze samenleving.

Social Media

Nog een verandering. Social media. We kunnen er niet om heen. De social media hebben invloed. Niet altijd positief. Maar het biedt ook kansen. Als gemeente gaan we ze zeker inzetten bij de ontwikkeling van de digitale dienstverlening.

Schepping

En dan onze schepping. We mogen onze ogen niet sluiten voor de klimaatverandering en de opwarming van de aarde. Aandacht voor verduurzaming is een belangrijke taak van het gemeentebestuur. We hebben onlangs de duurzaamheidscampagne “Nunspeet leeft natuurlijk’ gestart. Een campagne voor ons allemaal. Overheid, bedrijven en de individuele inwoners van onze gemeente. De fossiele brandstoffen raken op, en we gaan steeds meer toe naar gebruik van zonne- en windenergie. Een onontkoombare verandering. Voor iedereen!

Regio

Ook de regionale samenwerking verandert. De Regio Noord Veluwe heeft plaats gemaakt voor ‘Samenwerking Noord Veluwe’. De regiogemeenten hebben de regionale taken onderling verdeeld en gaan in een nieuwe vorm nog meer de strategische kansen benutten voor ons prachtige leefomgeving tussen de topregio’s als Foodvalley en Zwolleregio. Bij de vernieuwing van de regionale samenwerking is Nunspeet benoemd tot gastheergemeente voor het ontwikkelen van een sociaal economische visie voor de hele regio noordwest Veluwe. In deze visie moeten we keuzes maken voor de toekomst. Keuzes die leiden tot een focus op een beperkt aantal onderwerpen. Een nieuwe visie zet in Nunspeet, of de regio, de wereld echt niet op de kop. Maar een goede visie die consequent uitgewerkt wordt zal op termijn zeker zijn effecten hebben. Ik roep hierbij alle belanghebbenden op om een bijdrage te leveren. Burgers, ouderen, jongeren, instellingen, bedrijfsleven, toeristen, verenigingen, kerken, iedereen kan zijn zegje doen. De gemeente zal het proces faciliteren, maar de inhoud moet van jullie komen.

Samenleving en overheid

Dan de veranderende rol van de overheid in de samenleving. De tendens dat met name de lokale overheid - als gekozen volksvertegenwoordiging - steeds meer faciliterend wordt in plaats van directief, zal zich de komende jaren voortzetten. Een goede ontwikkeling. Zo is de democratie bedoeld. Er is in de samenleving veel energie, creativiteit en burgerkracht aanwezig. Dat moeten we benutten. En daarmee zijn we zeker op de goede weg. Het proces voor aanpak van de stationsomgeving is bij uitstek een voorbeeld hoe wij hier gestalte aan geven. Samen met alle betrokkenen en stakeholders werken we gezamenlijk aan een voorkeursvariant voor een mooie en veilige entree van Nunspeet. In de loop van dit jaar zal de gemeenteraad zich hierover buigen. En dan, aan de slag!

Gemeentebestuur

Over het gemeentebestuur gesproken. Weer een verandering. In maart gaan we naar de stembus en kiezen we een nieuwe raad en daarna een nieuw college. Heeft een nieuwe raad straks wellicht weer andere of nieuwe inzichten? Wellicht. Maar dat is niet aan mij. Terugkijkend op de afgelopen periode moet ik u zeggen dat ik trots ben. Ik ben natuurlijk pas later ‘ingestapt’, maar ik ben echt trots op wat dit college samen met de ambtelijke organisatie voor onze samenleving heeft gerealiseerd en hoe er is gebouwd aan een vitale en krachtige gemeente. Er wordt in diverse kernen weer flink gebouwd. In het afgelopen jaar zijn nagenoeg alle kavels in de eerste fase van plan Molenbeek verkocht. We zijn inmiddels bezig met de voorbereidingen voor fase 2. Verder zal het u niet ontgaan zijn dat de oostelijke rondweg is aangelegd, en op bedrijventerrein de Kolk wordt gebouwd. Over de Kolk gesproken, daar werken we aan parkmanagement. Ondernemers op de Kolk, dit is je kans. Doe mee. Een bedrijventerrein dat kwaliteit en goede organisatie uitstraalt heeft een belangrijke meerwaarde voor zowel de ondernemers als de regionale economie.

Cijfers

U bent gewend dat er in de nieuwjaarstoespraak een paar cijfers worden genoemd. Als gemeente zijn we weer licht gegroeid. Het voorlopige inwoneraantal is 27.089. Ten opzichte van een jaar geleden een lichte stijging met circa 250. Het is duidelijk te merken dat het economisch een stuk beter ging in 2017. Nog maar 2,8% van de beroepsbevolking is afhankelijk van een WW-uitkering, dit is een stuk lager dan het landelijk gemiddelde van 3,8%. Om een beeld te geven, dit zijn 385 werkloze werknemers waarvan 10 onder de 25 jaar dus de jeugdwerkloosheid is in Nunspeet zeer beperkt. Het aantal bijstandsuitkeringen is licht gedaald tot 301. Dit is beter dan verwacht omdat wij door de komst van nieuwe doelgroepen met een arbeidsbeperking in de Participatiewet en de instroom van statushouders juist een stijging hadden verwacht. Op dit moment is 1,9% van de Nunspeters afhankelijk van de bijstand, landelijk is dit 4,1%. Voor 2018 verwachten wij een voortzetting van de positieve ontwikkeling op het gebied van de economie en de arbeidsmarkt. De economische groei in Nunspeet is iets minder dan vorig jaar. Was het in 2016 2,8%, in het afgelopen jaar was de groei 1%. Maar ik spreek de verwachting uit dat het komende jaar de economische groei weer gaat toenemen. Er gaan meerdere bedrijven bouwen op de Kolk. De vrijkomende locaties en gebouwen zijn weer een kans voor andere bedrijven die willen uitbreiden of verhuizen. En ik roep de Elspeetse ondernemers op om samen met de gemeente de schouders te zetten onder de bedrijvenstrip.

Veiligheid

Wat de veiligheid in onze gemeente betreft; we gaan de goeie kant op. Maar het touwtje van Jan Terlouw kan nog niet uit de brievenbus. De tijden zijn veranderd….! Helaas. Ik heb de definitieve cijfers nog niet, maar wel is al duidelijk dat het aantal woninginbraken, overvallen, diefstallen, geweldsmisdrijven en overlastsituaties opnieuw is gedaald. Ik blijf hameren op ieders eigen verantwoordelijkheid. Inbraakpreventie is een must.

GGZ en zorg

Wat ook opvalt is de enorme toename van de meldingen personen met verward gedrag. Hier zien we dat een veranderde visie op de behandeling en omgang met cliënten in de ggz flinke effecten kunnen hebben. In financieel opzicht zal de Geestelijke Gezondheidszorg best een paar miljoen goedkoper geworden zijn, maar de afwentelingseffecten op politie en gemeenten zijn fors. Ik heb mijn vraagtekens bij het netto financiële effect. Maar eigenlijk nog veel belangrijker is wat het doet met de cliënten en met de samenleving er omheen. Je zult maar ggz cliënt zijn, jezelf heel angstig, boos of ziek voelen, voelen dat je hulp nodig hebt en vervolgens wordt je door de ggz weer over de schutting in de maatschappij gekieperd. En de omstanders, familie, buren, dorpsgenoten, die jouw niet begrijpen, bang zijn voor je gedrag, soms zelfs letterlijk te lijden hebben onder jouw handelingen, hoe moeten we daarmee omgaan? In de tweede kamer heerst een houding van: “de samenleving moet maar weer leren omgaan met deze personen”. Maar zo’n bijna romantisch beeld houdt geen stand in de huidige maatschappij. Daarvoor zijn de geestelijk/psychische problemen van veel burgers veel te groot, en hebben we in onze jachtige samenleving ook veel te veel mensen met dergelijke problemen. Niet iedere verandering is een verbetering. In dit geval wil ik er voor pleiten de doorgevoerde wijzigingen in de ggz nog eens goed tegen het licht te houden en soms zelfs terug te draaien. Wat de aanrijtijden van de ambulance betreft is sinds de ingebruikname van de VWS-locatie (voorwaardenscheppend) aan de Elspeterweg het aantal overschrijdingen van de aanrijtijden gedaald.

Alcohol en drugs

Waar we ook graag een verandering zien is bij de overlast door alcohol en drugsgebruik. Het aantal meldingen bij de politie is in 2017 met 27% gestegen, daar zouden we graag een grote daling zien. Dat kan wanneer iedereen er aan meewerkt. Ouders, school, sportvereniging, kerk, gemeente, wijkagenten, iedereen kan er aan bijdragen. Excessief alcoholgebruik is voor iedere geleding apart niet op te lossen, maar samen kun je heel ver komen. Ik roep iedereen dan ook op om komend jaar actief mee te doen in de preventieacties.

Afsluiting

Dames en heren, ik rond af. Vorig jaar was het thema van mijn toespraak ‘samen’. Dit jaar ‘verandering’. Maar beiden kunnen niet zonder elkaar….. Veranderen kunnen we niet alleen, dat moeten we samen doen, gemeente én inwoners.

• Nunspeet samen met omringende gemeenten
• Gemeenten samen met provincies en rijksoverheid
• Samenleving is samenleven
• Veranderen is noodzaak! We ontkomen er niet aan
• Veranderen is niet eng, maar is een kans!

Ten slotte; we moeten veranderen, en toch ons zelf blijven en de menselijke maat blijven zien. En laten we in het licht van de vele veranderingen en uitdagingen vooral niet vergeten onze zegeningen te tellen. Onze prachtige kernen met ieder hun eigen identiteit, het rijke verenigingsleven, de vele, vele vrijwilligers in onze gemeente, het diverse bedrijfsleven, en de onderlinge zorg voor elkaar.

Ik wens u en uw naasten een goed, gezond en voorspoedig 2018. Een gezegend nieuwjaar gewenst.