Verboden boeken juist lezen: deze bekende titels lagen elders onder vuur

De Week van het Verboden Boek wordt dit jaar voor de tweede keer georganiseerd. De campagne is een initiatief van Probiblio, CPNB, PEN Nederland, de Schrijverscentrale en de Koninklijke Boekverkopersbond en draait om het vrije woord, verboden verhalen en vrije toegang tot boeken en informatie.

Bibliotheken en boekhandels kunnen tijdens de week zelf bepalen hoe uitgebreid zij aandacht aan het onderwerp besteden. Dat kan bijvoorbeeld met een tafel met boeken, online aandacht, een debat, lezing of tentoonstelling.

De boodschap is eenvoudig: verhalen hoeven niet comfortabel te zijn. Een boek kan irriteren, confronteren of lijnrecht ingaan tegen iemands eigen overtuiging en toch de moeite waard zijn om te kunnen lezen.

De landelijke boekenlijst laat zien hoe breed het onderwerp is. Daarop staat bijvoorbeeld Het Achterhuis van Anne Frank. Het boek is volgens de campagne in de Verenigde Staten op verschillende scholen aangevochten of verwijderd vanwege thema's rond geweld en trauma.

Ook titels die vooral als kinderboeken bekendstaan ontbreken niet. Winnie de Poeh staat op de lijst vanwege censuur en politieke controverse in China. Kapitein Onderbroek is in de Verenigde Staten op scholen aangevochten vanwege religieuze, morele of ideologische bezwaren. Zelfs Waar is Wally? werd in het verleden op Amerikaanse scholen aangevochten.

Bij andere boeken ligt het verband met politiek of maatschappelijke kritiek duidelijker. 1984 en Animal Farm van George Orwell werden onder autoritaire regimes verboden of gecensureerd. De graphic novel Maus, over de Holocaust, is in de Verenigde Staten op scholen aangevochten of verwijderd.

Het illustreert dat de betekenis van het begrip ‘verboden boek’ sterk verschilt. Een landelijk verbod is iets anders dan een school die een boek uit het lesprogramma haalt. De campagne brengt die verschillende vormen van censuur en beperking samen om discussie over leesvrijheid op gang te brengen.

Inwoners van Nunspeet die willen weten of zij een van deze boeken zelf kunnen lezen, kunnen de catalogus van Bibliotheek Noordwest Veluwe raadplegen. Bibliotheek Nunspeet bevindt zich in Veluvine aan de F.A. Molijnlaan 186.

Of een titel daadwerkelijk in Nunspeet op de plank staat, verschilt per moment. Een exemplaar kan zijn uitgeleend of in een andere vestiging aanwezig zijn. Daarmee is niet vastgesteld dat de Nunspeetse bibliotheek officieel deelneemt aan de campagne.

De lokale bibliotheek is wél een passende plek om de centrale vraag van de Week van het Verboden Boek praktisch te onderzoeken: welke verhalen kunnen wij hier gewoon opzoeken, terwijl lezers ergens anders diezelfde boeken niet of moeilijker kunnen krijgen?

De organisatoren willen met de campagne benadrukken dat lezers kennis moeten kunnen nemen van uiteenlopende verhalen en perspectieven. Dat betekent niet dat iedereen ieder boek goed moet vinden.

Een bibliotheek vol uitsluitend onomstreden boeken zou bovendien een bijzondere collectie opleveren. Opvattingen veranderen door de tijd en verschillen van land tot land. Wat in de ene periode als gevaarlijk, obsceen of politiek ongewenst geldt, kan later juist een literaire klassieker worden.

De Week van het Verboden Boek nodigt lezers daarom vooral uit om nieuwsgierig te blijven en zelf te onderzoeken waarom een boek ooit zoveel weerstand opriep.

De campagne loopt in 2026 van zaterdag 19 tot en met zondag 27 september.

Nee. De Nederlandse campagne werd in 2025 voor het eerst gehouden. In 2026 vindt de tweede editie plaats.

Op de campagne-lijst staan onder meer 1984, Harry Potter, Het Achterhuis, Winnie de Poeh, Maus, Animal Farm en De duivelsverzen.

Bibliotheek Nunspeet is gevestigd in Veluvine aan de F.A. Molijnlaan 186. Via de bibliotheekcatalogus kan worden bekeken welke titels beschikbaar zijn.

Voor meer nieuws kunt u Nunspeet Nieuws toevoegen op uw social media kanalen. Ook kunt u lid worden van onze nieuwsbrief. En kunt u ons via push-meldingen op uw beeldscherm krijgen. Ook voor regionaal nieuws kunt u terecht bij de buren. Apeldoorn Nieuws en Harderwijk Nieuws en Ermelo Nieuws. Adverteren kan natuurlijk ook! Adverteren op de Facebook-pagina voor jouw gemeente van Nieuws.nl? Mail dan naar [email protected]. Je kunt voor je nieuwsberichten ook de redactie bereiken via deze mail of bel naar 06-42022831.